فتح آنجا بىدرنگ آهنگ ابرقباد كرد و آنجا را هم گشود . ولى پس از آنكه عتبه به مدينه بازگشت مردم آنجا سر از فرمان برتافتند و اين‌بار مغيرة بن شعبه كه جانشين عتبه بود بر سر آنها تاخت و آنجا را دوباره به فرمان آورد « 1 » . طبرى سردار ايرانى آنجا را كه با مغيره جنگيده و او را يكى از بزرگان ابرقباد خوانده ، فيلكان ناميده و گويد جنگ آنها در محلى به نام مرغاب روى داد « 2 » . طبرى از اين ابرقباد در جاى ديگرى هم نام برده و آن در رويدادهاى سال هشتاد و سوم هجرى در جنگ ميان ابن اشعث و حجاج است كه گويد آن جنگ در مسكن از سرزمين ابرقباد اتفاق افتاد « 3 » . اين نكته درخور ذكر است كه نام ابرقباد در بيشتر جاها ابزقباد با زاى نقطه‌دار آمده كه درست نيست . از مآخذ قديم شايد آنچه در فتوح البلدان بلاذرى آمده تنها موردى باشد كه اين نام دور از اين تحريف و به صورت صحيح آن ذكر شده و گرنه در نوشتهء ابن خردادبه و قدامه و نوشته‌هاى طبرى كه نقل شد در همه آنها به همين صورت تحريف شده نقل شده و شايد براى توجه دادن به همين تحريف است كه M . G . De Goeje مصحح تاريخ طبرى در فهرست اعلام آن كتاب گذشته از ابزقباد با زاى نقطه‌دار ، ابرقباد با راى بىنقطه را هم ذكر كرده و به آن‌هم ارجاع داده است « 4 » . ياقوت كه او هم در معجم البلدان آن را با زاى نقطه‌دار ضبط كرده ، گويد اين نام را به همين‌صورت به خط بيش از يك تن از اهل علم يافتم « 5 » . در دائرة المعارف بستانى تأليف جديد كه به تصحيف اين كلمه توجه شده و در آنجا ابرقباد به صورت اصلى آن آمده ، ولى در معنى كلمه ابر كه ابر خوانده شده و غيم معنى گرديده « 6 » . اشتباهى رخ داده كه گمان مىرود از اشتباه ياقوت در ابرشهر سرچشمه گرفته باشد . چه ياقوت هم در آنجا ابرشهر را ابرشهر پنداشته و ابر را

--> ( 1 ) . فتوح البلدان ، ص 421 و 424 . ( 2 ) . طبرى 15 / 657 . ( 3 ) . طبرى ، 2 / 1123 . ( 4 ) . طبرى ، 15 / 657 . ( 5 ) . معجم ، 1 / 90 . ( 6 ) . دائرة المعارف ، بادارة فؤاد افرام البستانى ، رئيس الجامعة البنانية ، بيروت ، 1958 م . ج 2 ص 195 .